Aksak Bavulun Tekeri, Yeni Bir Coğrafyaya Merhaba Diyor!

Coğrafyanın insanları şekillendirmesi konusu Karadeniz yöresi incelediğinde rahatlıkla gözlemlenebilir. Bir kere, denize paralel binlerce kilometre boyunca uzanan sıra dağları aşmadan Karadeniz’e ulaşmak mümkün değildir. Karadeniz’e ulaşım başlı başına bir problemdir.

Bu coğrafyanın insanının tıpkı denizi kadar hırçın, dağları kadar burunlarının dikine gitmeleri deniz ile dağ arasına sıkışmasından ileri geldiği düşünülebilir. Burunları tıpkı yaşadıkları coğrafyaya benzeyen bu insanlara ne yapmaları gerektiğini lütfen söylemeyiniz. Onlar ne yapmaları gerektiğini sizden daha iyi bilirler.

Bu yüce dağların doruklarına erişebilmek; yurdun en kısa boylu insanlarına, memlekete tepeden bakabilmeleri açısından Tanrı’nın onlara birer sürprizidir.

Karadeniz’de geçen her bir saniyenizi mücadele etmeksiniz geçiremezsiniz, attığınız üç beş adım sonrasında nefesinizin kesilmesi pek olasıdır. Yokuşun başına varılınca tepeye nasıl ulaşacağım sorusu insanın beynine çivilenir. Eğer nefesiniz kuvvetliyse işte o zaman da hemencecik nem kesiverir nefesinizi. Ne de olsa bu topraklar Evliya Çelebi’nin “kahve getirdiler, koyacak düz yer bulamadım” dediği, meteorologların ise hep “yüksek nem” ölçümlediği topraklardı.

En ufak düzlüklere şehir merkezleri kurulmuştur. Denize kıyısı olmayan ilçeler düzlük bulma konusunda çok talihsizlerdir. Arka tarafa kalan bu ilçelerin merkezleri hayliyle daha az gelişmiştir. Zaten denize nazır ilçeler düzlük yeterli gelmediği zamanlar denizi doldurma gafletine düşer ve bu hamleleri Karadeniz’i yer bitirir. Karadeniz kelimesinin eş sesli anlamına doğru giden geri dönüşü olmayan tehlikeli bir yolculuktur bu.

Karadeniz’de tepelere doğru çıkıldıkça yerleşim yerlerinin dağınıklaştığı görülür. Vadi içlerinde ise yerleşim yerleri nispeten nizamileşir. İşte bundan dolayıdır taşralı Karadenizlilerin mütemadiyen yüksek sesle konuşmaları. Çünkü mesafe artıkça sesinizi karşı tarafa duyurmak için bağırmanız gerekir. Coğrafik deformasyon…

Vadilerden Karadeniz’e dökülen dereler gibi hızlı akar zaman burada. Özellikle kırsalda yaşayan insanlar için gün 2x hızında geçer çünkü, çalışırken insan zamanın nasıl geçtiğini anlamaz. Şehirden çok uzakta yaşayan köylüler çoğu ihtiyaçlarını kendileri gidermek zorunda olduklarından dolayı pek çok becerilerini geliştirmişlerdir. Bu bir zorunluluktur, şehirliler gibi ne yakacak doğalgazı ne de gramajı her gün değişen, “Skimpflasyonlaşan” ekmekleri satın alacak paraları vardır. Burada kullanılabilecek tek doğalgaz tezektir. Tezek kokusu da köyün Burberry’sidir.

Tarım arazilerinin sınırlı olması gazetelerde şöyle haberler okumamıza sebep olur: “X Köyü’nde arazi kavgası iki ölü, bir yaralı.”

Bir şeyleri hemen, hızlıca yapmak halkın folkloruna da tesir etmiştir. Bir Egelinin zeybek oynarken yaptığı figür sayısıyla Karadenizlinin horonundaki figür sayısı arasında çok fark vardır. Egenin sakinliği ve dinginliği x Karadeniz’in coşkunluğu ve taşkınlığı…

Horonu dik ve hızlı oynamak yörenin lokomotif takımlarından Trabzonspor’un oyun felsefesini oluşturmaktadır. Takımları gerideyken bir Trabzonsporlunun en çok reaksiyon verdiği anlar futbolcuların oynadığı yan toplaradır. Futbolu bile dik ve hızlı oynanmasını isterler.

Bir tekerleği dönmeyen bavulunu sürüklerken olduğundan daha fazla güç uygulayan Arif, bir yandan ULAŞ’a bineceği çıkışı arıyordu. Sağa sola baktı. Herhangi bir yönlendirici levha bulamadı. Bavulu aksadığından dolayı diğer yolculardan geride kalmıştı.

Not: Yazarın bu yazısı daha önce İmZa Dergisinde yayınlanmıştır.